Tip Değil, İç Fenomen
Enneagram, Platanus’ta insanı bir tipe kapatmak için kullanılmaz.
Burada tipler; kişinin kim olduğunu kesin biçimde tanımlayan etiketler değil, iç dünyada tekrar eden hareketleri fark etmeye yarayan birer harita işareti olarak görülür.
Bir tip, insanın özünden uzaklaştığında geliştirdiği korunma biçimlerini, savunmalarını, korkularını, arzularını ve tekrar eden ilişki sahnelerini görünür kılar. Bu yüzden Platanus için Enneagram’ın asıl değeri “sen busun” demesinde değil; “içinde hangi hareket tekrar ediyor?” sorusunu açmasındadır.
Platanus Enneagram’a Nasıl Bakar?
Enneagram bizim için bir etiket değil, bir fark ediş haritasıdır.
Platanus yaklaşımında her tip, insanın içinde beliren bir fenomen olarak okunur.
Bazen bu fenomen bir yargı sesi olarak görünür.
Bazen sevilme ve ihtiyaç duyulma arzusu olarak.
Bazen başarıya, görünürlüğe ya da güçlü kalmaya tutunma biçiminde.
Bazen mesafe, şüphe, kaçış, uyum ya da kendini geri çekme hareketiyle.
Bu hareketlerin hiçbiri düşman değildir. Çoğu zaman insanı bir dönem korumuş, ayakta tutmuş ve hayatta kalmasına yardım etmiş yapılardır. Fakat zamanla bu yapılar ağırlaşabilir; insanın canlılığını, sadeliğini ve özle temasını daraltabilir.
Platanus’ta çalışma, bu yapıları yok etmeye çalışmak değil; onları görmek, neyi koruduklarını anlamak ve artık aynı ağırlıkla taşımak zorunda olmadığımızı fark etmektir.
Bazen bu fenomen bir yargı sesi olarak görünür.
Bazen sevilme ve ihtiyaç duyulma arzusu olarak.
Bazen başarıya, görünürlüğe ya da güçlü kalmaya tutunma biçiminde.
Bazen mesafe, şüphe, kaçış, uyum ya da kendini geri çekme hareketiyle.
Bu hareketlerin hiçbiri düşman değildir. Çoğu zaman insanı bir dönem korumuş, ayakta tutmuş ve hayatta kalmasına yardım etmiş yapılardır. Fakat zamanla bu yapılar ağırlaşabilir; insanın canlılığını, sadeliğini ve özle temasını daraltabilir.
Platanus’ta çalışma, bu yapıları yok etmeye çalışmak değil; onları görmek, neyi koruduklarını anlamak ve artık aynı ağırlıkla taşımak zorunda olmadığımızı fark etmektir.
Enneagram Ne Değildir?
Enneagram bir kimlik kartı değildir.
Bir karakter sınıflandırması değildir.
İnsanı dokuz kutudan birine yerleştirme aracı değildir.
Tanı koymaz, hüküm vermez, kişiyi sabitlemez.
Platanus’ta Enneagram; insanın kendi otomatik hareketlerini, savunmalarını, tekrar eden acılarını ve hatırlama kapılarını fark etmesine yardım eden bir iç gözlem haritasıdır.
Bu nedenle burada tiplerden söz ederken amaç “ben buyum” demek değildir. Amaç, “bende hangi hareketler beliriyor, hangi stratejiler ağırlaşıyor, hangi kapıdan hatırlamaya dönebilirim?” sorularını açmaktır.
Bir karakter sınıflandırması değildir.
İnsanı dokuz kutudan birine yerleştirme aracı değildir.
Tanı koymaz, hüküm vermez, kişiyi sabitlemez.
Platanus’ta Enneagram; insanın kendi otomatik hareketlerini, savunmalarını, tekrar eden acılarını ve hatırlama kapılarını fark etmesine yardım eden bir iç gözlem haritasıdır.
Bu nedenle burada tiplerden söz ederken amaç “ben buyum” demek değildir. Amaç, “bende hangi hareketler beliriyor, hangi stratejiler ağırlaşıyor, hangi kapıdan hatırlamaya dönebilirim?” sorularını açmaktır.
Platanus Güzergâhında Tipler
Platanus’ta yolculuk beş ana kapıdan okunur:
Uyanış
İnsan otomatik yaşadığını fark etmeye başlar.
Fark Ediş
Kendi tekrar eden sahnelerini, savunmalarını ve iç hareketlerini görür.
Bırakış
Eski stratejiye aynı biçimde tutunmak zorunda olmadığını duyar.
Hatırlayış
Özle temas eden daha sade, daha canlı ve daha içten bir yer açılır.
Tanıklık
İnsan kendine, başkasına ve hayata daha geniş bir bakışla eşlik etmeye başlar.
Her tip bu kapılardan farklı biçimde geçer. Bir tip için uyanış iç yargının fark edilmesi olabilir; başka bir tip için sevilme ihtiyacının, görünür olma çabasının, güven arayışının, kaçışın ya da kendini silikleştirmenin görülmesi olabilir.
Uyanış
İnsan otomatik yaşadığını fark etmeye başlar.
Fark Ediş
Kendi tekrar eden sahnelerini, savunmalarını ve iç hareketlerini görür.
Bırakış
Eski stratejiye aynı biçimde tutunmak zorunda olmadığını duyar.
Hatırlayış
Özle temas eden daha sade, daha canlı ve daha içten bir yer açılır.
Tanıklık
İnsan kendine, başkasına ve hayata daha geniş bir bakışla eşlik etmeye başlar.
Her tip bu kapılardan farklı biçimde geçer. Bir tip için uyanış iç yargının fark edilmesi olabilir; başka bir tip için sevilme ihtiyacının, görünür olma çabasının, güven arayışının, kaçışın ya da kendini silikleştirmenin görülmesi olabilir.
Öz’e Dönüş Sürecinde Tipler
Her tipin bir unutma biçimi vardır. İnsan özle temasını yitirdiğinde, kendini korumak için bir strateji geliştirir.
Bu strateji önce işe yarar.
Sonra alışkanlığa dönüşür.
Zamanla insan bu stratejiyle özdeşleşebilir.
Ve bir noktada, onu koruyan şey onu sınırlamaya başlar.
Platanus dönüşüm sürecini şu adımlarla okur:
Unutma
İnsanın özle temasını kaybetmesi.
Strateji Geliştirme
Kendini korumak için bir yol bulması.
Stratejide Takılı Kalma
Korunma biçiminin hayatı daraltmaya başlaması.
Fark Etme
Otomatik hareketin görünür hale gelmesi.
Acıda Kalma
Kaçmadan, bastırmadan, hemen çözmeden iç gerçeklikle temas etmek.
Bırakma
Bir zamanlar koruyan şeyi artık aynı ağırlıkla taşımamak.
Hatırlama
Özle, iç sesle ve daha sahici bir varoluşla yeniden temas etmek.
Dönüşüm
Yeni bir kişilik kurmak değil; özle daha uyumlu yaşamaya başlamak.
Bu strateji önce işe yarar.
Sonra alışkanlığa dönüşür.
Zamanla insan bu stratejiyle özdeşleşebilir.
Ve bir noktada, onu koruyan şey onu sınırlamaya başlar.
Platanus dönüşüm sürecini şu adımlarla okur:
Unutma
İnsanın özle temasını kaybetmesi.
Strateji Geliştirme
Kendini korumak için bir yol bulması.
Stratejide Takılı Kalma
Korunma biçiminin hayatı daraltmaya başlaması.
Fark Etme
Otomatik hareketin görünür hale gelmesi.
Acıda Kalma
Kaçmadan, bastırmadan, hemen çözmeden iç gerçeklikle temas etmek.
Bırakma
Bir zamanlar koruyan şeyi artık aynı ağırlıkla taşımamak.
Hatırlama
Özle, iç sesle ve daha sahici bir varoluşla yeniden temas etmek.
Dönüşüm
Yeni bir kişilik kurmak değil; özle daha uyumlu yaşamaya başlamak.
Dokuz Tip, Dokuz Hatırlama Kapısı
Platanus’ta dokuz tip, dokuz ayrı kimlik değil; insanın özden uzaklaştığında geliştirebildiği dokuz temel korunma hareketidir.
Her tipin bir acısı, bir savunması, bir stratejisi ve bir hatırlama kapısı vardır.
Her tipin bir acısı, bir savunması, bir stratejisi ve bir hatırlama kapısı vardır.
Tip Bir
Doğruluk ve İç Yargı
Doğru olma, yanlışı düzeltme, hata yapmama ve iç yargı hareketi.
Tip İki
Sevgi, Bağ ve İhtiyaç Duyulma
Sevilme, gerekli olma, bağ kurma ve kendini ihtiyaç üzerinden var etme hareketi.
Tip Üç
Başarı, Etki ve Görünürlük
Başarma, etkili görünme, değerini performans üzerinden kurma hareketi.
Tip Dört
Anlam, Eksiklik ve Özgünlük
Anlam arama, eksik olanı hissetme, özgünlük ve iç derinlik hareketi.
Tip Beş
Bilgi, Mesafe ve İç Alan
Anlama, gözlemleme, geri çekilme ve iç alanı koruma hareketi.
Tip Altı
Güven, Şüphe ve Dayanak Arayışı
Güvende olma, kontrol etme, ihtimalleri tartma ve dayanak arama hareketi.
Tip Yedi
Özgürlük, Seçenek ve Kaçış
Seçeneklere yönelme, sıkışmadan kaçma, neşeyi ve hareketi koruma çabası.
Tip Sekiz
Güç, Sınır ve Kontrol
Güçlü durma, sınır koyma, kontrolü elde tutma ve kırılganlığı saklama hareketi.
Tip Dokuz
Huzur, Uyum ve Kendini Geri Çekme
Uyumu koruma, çatışmadan kaçınma, kendini geri çekme ve iç sesi bastırma hareketi.
Bu Sayfaları Nasıl Okumalı?
Enneagram bizim için bir etiket değil, bir fark ediş haritasıdır.
Tip sayfaları kendinizi etiketlemeniz için değil, içinizde tekrar eden hareketleri daha dikkatli görebilmeniz için hazırlanır.
Bir sayfada kendinizi bütünüyle bulmanız gerekmez. Bazen yalnızca bir cümle, bir soru, bir savunma biçimi ya da bir dönüşüm eşiği size temas eder.
O temas yeterlidir. Çünkü Platanus’ta mesele bir tipe sahip olmak değil; kendi iç hareketinizi daha açık, daha dürüst ve daha şefkatli biçimde görmeye başlamaktır.
Bir sayfada kendinizi bütünüyle bulmanız gerekmez. Bazen yalnızca bir cümle, bir soru, bir savunma biçimi ya da bir dönüşüm eşiği size temas eder.
O temas yeterlidir. Çünkü Platanus’ta mesele bir tipe sahip olmak değil; kendi iç hareketinizi daha açık, daha dürüst ve daha şefkatli biçimde görmeye başlamaktır.
Enneagram, Platanus’ta bir sonuca varmak için değil, bir yol açmak için kullanılır.
Tipler sizi tanımlamaz.
Ama bazen sizi kendinizden uzaklaştıran hareketleri görünür kılar.
Ve görünür olan şey, artık aynı biçimde sürmek zorunda değildir.
Ama bazen sizi kendinizden uzaklaştıran hareketleri görünür kılar.
Ve görünür olan şey, artık aynı biçimde sürmek zorunda değildir.
Kısa Bir Soru:
Ben kendimi hangi tipe kapatıyorum; ama aslında içimde hangi hareketi fark etmeye çağrılıyorum?
Platanus’ta Yolculuğa Nasıl Başlayabilirim?
Platanus yolculuğu, kitaplarla, dijital alanlarla ve toplulukla birlikte yürür. Öze Dönüş Yolculuğu kitap setini daha önce aldıysan başvuru formundan erişim talep edebilirsin. Henüz kitap setin yoksa, topluluk katılım paketiyle kitapların adresine gönderilir ve Yolcu Alanı sana açılır.
1. Yol
2. Yol
Hatırla, sen yolcusun. Yolun içinde, evin özündedir.
Gazete Platanus
“Platanus yolcularına eşlik eden son yazılar.”
- Bırakmak Üzerine
Platanus’ta bırakmak, geçmişi silmek ya da duygusuzlaşmak değil; insanın artık kendisini taşımayan eski tutunma biçimlerini fark ederek daha sahici bir temas alanına açılmasıdır. Bırakmak, çoğu zaman bir kopuş değil; içeride yavaşça başlayan bir gevşemedir. - Farkındalık Günlükleri
Platanus’ta farkındalık günlüğü, kişinin kendini analiz etmesi ya da yargılaması için değil; gün içinde yaşadığı olayların içeride hangi duygu, ihtiyaç ve savunmalara dokunduğunu nazikçe fark etmesi için bir eşlik alanıdır. Küçük cümleler, içsel yolculukta büyük kapılar açabilir. - Yolculuk Neden İçeridendir?
Platanus, insanın kendini tanıma, hatırlama ve içsel dönüşüm yolculuğuna sakin bir eşlik alanı sunar. Kitaplar, yazılar, çemberler ve kendini hatırlama çalışmalarıyla amaç, hazır cevaplar vermek değil; kişinin kendi iç sesini daha berrak duyabileceği bir alan açmaktır.